Baş (zihin, Dimağ, beyin)
Hurma baştan başlamak üzere vücudumuzun bir çok organına elle tutulur gözle görülür tesir icra eder. Beynimizin fosfora ihtiyacı vardır. Bu da hurmada bol miktarda bulunmaktadır. Beyin ve fikir işçileri çoğu zaman yorgunluk hissederler. Kendilerini dinlendirmek isterler işte o zaman hurma yemeliler. İlim erbabı kitap erbabı kalem erbabı işlerinin başında biraz hurma bulundursunlar yeter.
Sinir sistemi
Hurmanın en etkili olduğu diğer bir saha da sinir sistemimizdir. Müthiş dinlendirici bir özelliği vardır. Hurma da B1- B2 vitaminleri bulunmaktadır.bunlarda zihni ve sinir sistemnini dinlendirici özelliğe sahiptirler.
Gözler
Hurma gözleri kuvvetlendirir ve parlatır. Hurma A vitamini ihtiva ettiğinden hurma yiyenlerde özellikle gece körlüğü ve diğer göz zaafiyetleri olmaz. İkinci dünya savaşında gece hücumu yapacak olan Amerikan pilotlarına hedeflerini daha net görebilmeleri için hurma yedirmişlerdir. Göz sinirlerini kuvvetlendirici özelliği vardır. Çok çok yendiği takdir de her şeyin çoğunun zararlı olduğu gibi hurma da göze zarar verebilir.
Kulak
Hurma ihtiyarlıktan mütevvelit kulak uğultusu duyma zafiyeti gibi kulak rahatsızlıklarında da faydalıdır.
Göğüs
En iyi göğüs ilacı hurmadır. Hurma balgama ve nefes borusuna, öksürüğe çok iyi gelmektedir.
Kan damarları
Hurma kan damarlarını yumuşatır. Günümüzde damar sertliği denen şeyi engeller. Ayrıca kanı temizler ve tansiyonu düzenler.
Kolesterol
Kahve ve yağ kandaki kolesterolün yükselmesinde etkendirler. Araplar bol miktarda kahve yağ yerler Fakat laboratuar araştırmalarında görülmüştür ki Araplarda bu hastalıktan eser yok. Çünkü kahve ve diğer yiyeceklerin yanında mutlaka hurma vardır. Hurma kolesterole geçit vermiyor.
Bel ağrıları
Hurma bel ağrılarına iyi gelir, bel ağrısını hafifletir.
Böbrek ve mesane
Hurma böbreklerin yıkanmasına yardım eder. Böbreklerin çalışmasını kuvvetlendirir. Mesane ve böbrek iltihabına şifa verir. Hurmanın suyu böbrek taşlarını da yok eder. 6-7 hurma parçalanarak bir bardak suya konur birkaç saat sonra süzülür ısıtılarak günde iki defa içilir. Bu 15 gün yapılırsa böbrek taşlarını yok eder.
Karaciğer
Hurma çam fıstığı ile yenirse karaciğeri temizler ve kuvvetlendirir. Aynı zamanda safra taşını da yok eder.
Mide ve bağırsaklar
Kişi ishal olduğu veya kustuğu zaman vücut çok su, tuz, potasyum, sodyum ve glikoz kaybeder. Hurmada ise bu unsurlardan bol miktarda bulunur. Böyle durumlarda hurma suyu hazırlanır, ondan kafi miktar alınırda kaybedilen mineraller ve güç telafi edilmiş olur. Hurma imsak halinde de bağırsaklara yardımcı olur. Bağırsaklar tarafından kolay emilmesi cihetiyle bağırsakların çalışmasını sağlar ve dolayısıyla imsak halini giderir. Karında bulunan asalaklar için de hurma faydalıdır. Hz. Ali efendimizden rivayet edilen bir sözde “kim her gün sabah aç karına yedi hurma yerse karnındaki zararlıları öldürür.” buyuruluyor.
Basur
Hurmayı yemeye devam etmek yani sürekli yemek basuru engeller. Basuru olanlara da şiddetinin hafiflemesine sebep olur.
Kanser
Hurmayı devamlı yemek kansere yakalanmamanın en önemli sebeplerindendir. Hurma magnezyum ihtiva ettiğinden kansere mani dir. Devamlı hurma yeyen Araplarda kanser vakası pek görülmemektedir.
Şişmeler
Hurma tereyağı ile güzelce kavrulup da şişiklerin üzerine konursa şifa verir.
Emzirme
Çocuklu kadınların sütünün çoğalması için hurma yenmelidir. Hurma süt hormonlarını harekete geçirir ve sütün çoğalmasını sağlar.
Yaramaz çocuklar için hurma
İnanır mısınız bilmem? Çok hareketli, afacan çocuklara da hurmanın faydalı olduğu söyleniyor. Hurmada sinirleri sakinleştirici bir özellik var. Bunun için çok hareketli ve afacan çocuklara sabah aç karına bir iki hurma yedirmek faydalı olacaktır. Denemekle bir zararınız olmaz.
Hurma türleri (çeşitleri)
Hurmanın çok çeşidi vardır. Adedi bilinemeyecek kadar çoktur. Fakat bunlardan bir kısmı çarşı ve pazarlarda meşhur olmuş müşterilerin beğenisini kazanmıştır. Aşağıda özellikle körfez ülkelerinde, Mısır ve Irakta meşhur olanlarının isimlerini kaydedeceğiz. Hurmalar aslında ağacının ismi ile anılırlar. Şimdi bunlardan bazıları:
Lü’lü, El Halas, Ezzübde, El Ğarad, ElHısab; El Haynezi, El El hulve, Errotana, Essuk’î, nebutusseyf,El mektumî Esselec, Elmecnun, El miskenî, nebtetu celecil, El hakkî, Ezzevî, Essukkerî, El Berhî, El hudrî, Selc îyş, huynî, Kıtar esved, Kıtar ebyad, El mebrum, el berni, El Acva,Şakra, ruzeyzî, El sufrî, sırrî, Ebu munif, husrum, Nebtetu sultan, Şubeybî, Raysul benet, Kana’ Mahşaram, Nebte adiye, Fihal, Ummu Hanan, El Mıstaka, El Lubana.
Bunlar denizden birkaç damla. Bunlar içerisinde en çok rağbet göreni berhi, halas ve selec dir.
Hurma Çekirdeği
Hurma çekirdeği, hurmanın içinde sert yapılı, hurmanın bir parçasıdır. Hacmi hurmasına göre değişir. Hurma çekirdeği “kıtmir denen ince bir zarla kaplıdır. Ortasından uzunlamasına bir yarık vardır. Bu yarığa “uhdut” denir. Yarığın içinde ince bir ipçik vardır buna da “fetil denir. Çekirdeğin sırt kısmında da bir nokta bulunur bu noktaya da “nakîr” denir. Hurma uzmanları hurma cinsini tayin etmede hurmanın kendisine değilde çekirdeğine itimat ederler. Yani arkasındaki noktadan ve yarığın şeklinden hurmanın cinsinin ne olduğu tam olarak belli olur yoksa meyvesi insanı yanıltabilir. Konunun detayını yani hangi hurmanın çekirdeği nasıl olur konusu bizi çok ilgilendirmediği için bu konuyu tayyedip geçeceğiz. Hurma çekirdeğinden tıbbi sabun üretilir. Bu sabun mantar tedavisinde ve mikrop kırıcı olarak kullanılır.
Yine hurma çekirdeği hayvan yemi olarak kullanır ve çok etkilidir. Mesela denemeler ve incelemeler göstermiştir ki öğütülen hurma çekirdeği % 15 nisbetinde tavuk yemine katılınca tavuklardaki gelişme daha sağlıklı olmuştur. Hem de hiçbir yan etkisi ve zararı olmadan.
Çekirdek ve nüfus planlaması
Hurma çekirdeğinden hamileliği önleyici ilaçlar üretilmektedir. Bu konuda Kahire üniversitesi eczacılık fakültesinde bir dizi araştırma ve inceleme yapılmaktadır. Araştırmalar gösteriyor ki hurma çekirdeği hamileliği önlemede çok işe yarayacak.
Prostat kanseri
Yine bir dizi araştırmadan sonra Hurma çekirdeğinin bazı kimyevi ilaçların yerine prostat tedavisinde de kullanılabileceği ortaya çıkmıştır.
Hurma çekirdeği karın şişliklerine ve bağırsak gazlarına ve toksinlere karşı müthiş bir ilaçtır.
Böbrek taşları ve çekirdek
Çekirdek parçalanarak su ile iyice kaynatılırda içilirse böbrek ve safra taşları olan hastalara şifa verir.
Göz
Hurma çekirdeği yakılarak sürme gibi göze çekilirse kirpikleri uzatır. Göz çapaklarına iyi gelir.
Kur’ân ve Hurma Ağacı
Kur’anı Kerim değişik ayetlerde hurma ağacından muhtelif amaçları açıklamak için farklı misaller vermiştir. Bu misler sadece o dönemin insanı için değil kıyamete kadar herkese bir şeyler ifade etmektedir. Kur’an madem kıyamete kadar şababetini koruyor o halde bu misallerde elbette şebabetini koruyordur. Ayetlerin tefsiri sadedinde olmadığımızdan ve makam darlığından sizleri ilgili ayetlerin tefsirleriyle baş başa bırakıyoruz. Merak edenler ariz ve amik (geniş ve derin )olarak bu konuyu tefsirlerden öğrenebilirler. Aşağıda görüldüğü üzere bir çok surede Kur’an, hurma ağacını misal malzemesi olarak kullanmış ve onunla insanları uyarmıştır. Bu kadar çok ele alınması herhalde hurma ağacının insan için önemini göstermektedir Kur’anı Kerimden eski kavimlerde de hurmanın kullanıldığını anlıyoruz. Bundan dolayı hurmaya semavi dinler meyvesi, ağacına da semavi dinler ağacı denmiştir.
Bakara suresi ayet 266, En’am suresi ayet 99, En’am suresi ayet 141, Ra’d suresi ayet 4, Nahl suresi ayet 11, Nahl suresi ayet 67, İsra suresi ayet 91, Kehf suresi ayet 32, Meryem suresi ayet 23-25, Taha suresi ayet 71, Muminun suresi ayet 19, Şuara suresi ayet 148, Yasin suresi ayet 34, Kaaf suresi ayet 10, Kamer suresi 20, Rahman suresi ayet 11, Rahman suresi ayet 67, Haakka suresi ayet 7, Abese suresi ayet 29,
Hadislerde de kainatın efendisi değişik misallerde hurmayı zikretmiştir. Bundan dolayı hurma insanlar arasında hürmetle anılır olmuştur.
Sünnet (Hadisler) de Hurma Ağacı
Efendimiz s.a.v. den hurmayla ilgili şeref sudur olmuş bir çok hadis-i şerif vardır. Bu bazen belli bir hurma cinsi ile ilgili bazen de genel olarak hurma hakkında bilgilendirme şeklinde olmuştur. Belli bir hurma cinsi ile olana en bariz örnek acva hurması ile ilgili olanıdır.
Efendimiz hurma ile süte “atyabân” derdi yani “iki en güzel şey” demektir.
Efendimizden Sad b.Vakkas rivayet ediyor.
Efendimiz hurmanın doyuruculuk ve kifayet ediciliğini açıklamak için Hz. Aişeye “Ya Aişe evinde hurma olmayanlar açtırlar”. Buyurmuştur. Bu sözü iki veya üç defa tekrarlamıştır.
Bir şeyle mükellef kılarken kolaylığı, basitliği, herkese uygunluğu cihetiyle hurmayı misal verirlerdi. Mesela cehennemden kendinizi (sadaka vererek) koruyun bu sadaka yarım hurma bile olsa…”
Zehir ve Sihire Karşı Hurma
Saad ibne ebi vakkas rivayet ediyor. Rasulullah s.a.v. şöyle buyurdular. “Kim sabah aç karına yedi tane acva hurması yerse o gün ona ne sihir ne zehir tesir eder.” Başka bir rivayette “o gün ona sihir ve zehir zarar vermez.” Yine başka bir rivayette “aç karına hurma yiyiniz zira aç karına yenen hurma içinizdeki asalakları öldürür.”
İftar için hurma
Efendimizden Süleyman b. Amir rivayet ediyor. Efendimiz buyurdular “iftarınızı hurma ile ediniz eğer hurma bulamazsanız o zaman su ile iftar ediniz. Başka bir rivayette ise “ iftarınızı taze hurma (rutab) ile ediniz. Eğer taze hurma bulamazsanız o zaman kuru hurma ile ediniz.”
Her şeyi şifa olan hurma
Enes b. Malik r.a. rivayet ediyor. Efendimiz s.a.v. buyurdular. “en hayırlı hurmanız berni dir. Onda şifa vardır hastalık (a yol açacak bir şey) yoktur.”
Şişmanlamak için hurma
Hz. Aişe r.a. diyorki:
“Annem beni evlendirmeden önce normal kiloma ulaşmamı istiyordu. Fakat hiçbir şey fayda vermedi. Daha sonra Efendimiz, bana hurma ile acur yedirmelerini söyledi. Annem de bana hurma ve taze hurma ile Acur yedirmeye başladı ve ben o zaman normal kiloma ulaştım.
Göz ağrısında hurmaya dikkat
Hz. Ali’nin gözü ağrıyordu. Efendimizin yanına girdi. Efendimiz hurma yiyordu. Aliye istermisin dedi ve bir hurma verdi sonra bir tane daha derken yediye tamamladı. Ve bu kadar yeter ya Ali dedi.
Süheyb radıyallahu anh anlatıyor:
"Resülullah aleyhissaIatu vesselam'ın yanına gelmiştim, yanında ekmek ve kuru hurma vardı. Bana: "Yanaş ve ye!" buyurdular. Bunun üzerine (yanaştım) ve hurmadan yemeye başladım. Aleyhissalâtu vesselam: "Sende göz hastalığı bulunduğu halde hurma mı yiyorsun?" dedi. Ben: "Diğer bir kenardan çiğniyorum!" dedim. Aleyhissalâtu vesselâm tebessüm buyurdular."
Bu hadis-i Şeriflerden anlaşıldığına göre hurmanın göz hastalıklarında çok yenmemesi gerekiyor.
Hadis kitablarında hurma ile ilgili çok hadisler var yalnız makam hepsini kaldırmayacağından bu kadarla iktifa ediyoruz.
Sahabe ve hurma
Hurma ağacına sahabe de önem verirlerdi Hz. Ebubekir r.a. Üsame b. Zeyd ordusunu Şama gönderirken onlara yapmamaları gereken işleri sayarken hurma ağaçlarına da dokunmamalarını emrediyor.
Hz. Ali r.a. buyuruyor ki :
Kim her gün yedi hurma yerse karnında ki yürüyen (bulunan) zararlıları öldürmüş olur.
Hz. Âişe r.a. diyorki:
Annem beni evlendirmeden önce normal kiloma ulaşmamı istiyordu. Fakat hiçbir şey fayda vermedi. Daha sonra hurma veya taze hurma ile Acur yedirmeye başladı ve ben o zaman normal kiloma ulaştım.
Günümüzde kilo almaya rağbet eden bayan pek yok gibi ama yine de çok zayıf olanlar eksik değildir herhalde. Onlara hurma ile acur veya salatalık tavsiye ediyor Hz. Âişe validemiz r.a.
Bir Hadis Bir Ayeti Açıklıyor
Enes b. Mâlik anlatıyor.
Efendimiz s.a.v.buyurdular ki:
Allah cc. Şu ayeti kerimede (Görmedin mi Allah nasıl misal verdi. Güzel sözün misali güzel ağaç gibidir. ) buyuruyor. Bu güzel ağaç hurma ağacıdır.
Hurma Müslüman Adama Benzer
Yukarıda bahsedildiği üzere hurma ağacı, özellikleri açısından gerçekten insana çok benzemektedir. Efendimiz (a.s.) hurma ağacını Müslüman insana benzetmekte ve bu konuda sahabisinin firasetini ölçmektedir. Ashabı ile arasında şöyle bir diyalog geçmektedir.
Efendimizin Sevdiği Hurma: Acva
İbni Abbas anlatıyor. Efendimizin en çok hoşlandığı hurma acva idi.
Bir rivayette Acva cennet meyvelerindendir.
Diğer bir hadiste “Acva cennettendir ve onda zehir’e karşı şifa vardır.”
Saad bin. Ebi vakkas rivayet ediyor. Rasulullah s.a.v. şöyle buyurdular.
“Kim sabah aç karına yedi tane acva hurması yerse o gün ona ne sihir ne zehir tesir eder.”
Başka bir rivayette “o gün ona sihir ve zehir zarar vermez.”